- ทำงานราชการ เงินเดือนที่ได้รับ มีบางส่วนมาจากดอกเบี้ย ?
- ทำงานบริษัทที่มีรายได้ปะปน รับได้ไหม ?
- การอยู่ในสังคมที่ปะปนหะล้าล-หะรอม ต้องชั่งน้ำหนักในการวางตัวในสถานการณ์ต่างๆ
- คนที่มีทรัพย์สินหะรอม(เป็นส่วนมาก) และไม่สามารถเจาะจงว่าส่วนไหนหะรอม เมื่อเขาเชิญไปทานอาหารที่บ้าน ไปกินได้ไหม ?
จากอบูอับดุลลอฮฺ (อัน-นุอฺมาน บินบะชีร) กล่าวว่า : ฉันได้ยินท่านร่อซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม กล่าวว่า
แท้จริง สิ่งที่อนุมัติ (หะล้าล) นั้นชัดแจ้ง สิ่งที่ต้องห้าม (หะรอม) ก็ชัดแจ้ง และในระหว่างทั้งสองสิ่งนั้น มีเรื่อง (หรือสิ่ง) ที่คลุมเครือ (ไม่ชัดแจ้ง) ซึ่งผู้คนส่วนมากไม่รู้ ดังนั้น ผู้ใดรักษาตัวเขาจากสิ่ง (หรือเรื่อง) ที่คลุมเครือนั้น เขาได้ชำระตัวเขาในการปกป้องศาสนาของเขาและเกียรติของเขา ส่วนที่ตกลงไปในการกระทำสิ่งที่คลุมเครือ เขาก็ได้ตกลงไปในเรื่องที่ต้องห้าม เช่นเดียวกับผู้ที่เลี้ยงปศุสัตว์รอบ ๆ ที่ดินที่ต้องห้าม (เช่น สวนของคนอื่น) ไม่ช้ามันก็จะเข้า (ไปกิน) ใน (สวน) นั้น
จงจำไว้ว่า ผู้ปกครอง (กษัตริย์ ฯลฯ) ทุกคนมีขอบเขตที่ต้องห้าม จงจำไว้เถิดว่า ที่อัลลอฮฺทรงห้ามนั้น คือสิ่งที่พระองค์ไม่ทรงอนุมัติ จงจำไว้ว่า ในร่างกายนั้นมีเนื้อก้อนหนึ่ง เมื่อมันดี ร่างกายนั้นก็ดีด้วย แต่เมื่อมันเสีย ร่างกายก็จะเสียไปด้วย จงจำไว้ว่ามันคือ หัวใจ
หะดีษนี้บันทึกโดย บุคอรีย์และมุสลิม
- กรณีเกณฑ์เดิมกำหนดว่าสะอาด แต่มีข้อสงสัยที่มีน้ำหนัก พิสูจน์ได้ จึงเกิดข้อขัดแย้ง
เช่น หลักเดิม เสื้อผ้าทั้งหมดในโลกนี้สะอาด นำมาใส่ได้ แต่ในกรณีเสื้อผ้ามือสอง ที่เคยสวมโดยต่างศาสนิกที่ไม่ระมัดระวังเรื่องนะจาซะฮฺ ฉะนั้นต้องซักให้สะอาดก่อนจะใช้
- ของที่ได้จากป่าหรือทะเล นำไปขาย รายได้หะล้าลชัดเจน
- รายได้หะรอมชัดเจน เช่น ทำงานธนาคารดอกเบี้ย, ประกันภัย, อบายมุข,
الشبهة في المال المختلط
ชุบฮัตในทรัพย์สิน(รายได้)ที่ปะปน (ระหว่างหะล้าลกับหะรอม)
وقد فسَّر الإمام أحمد الشبهة بأنَّها منْزلةٌ بينَ الحلال والحرام يعني : الحلالَ المحض والحرام المحض ، وقال : من اتَّقاها ، فقد استبرأ لدينه ، وفسَّرها تارةً باختلاط الحلال والحرام . ويتفرَّعُ على هذا معاملة من في ماله حلال وحرام مختلط ، فإنْ كان أكثرُ ماله الحرامَ ، فقال أحمد : ينبغي أنْ يجتنبه إلا أنْ يكونَ شيئاً يسيراً ، أو شيئاً لا يعرف ، واختلف أصحابنا : هل هو مكروه أو محرَّم ؟ على وجهين .
อิมามอะหมัด - ชุบฮัต คือตำแหน่งระหว่าง หะล้าลกับหะรอม ใครที่หลีกเลี่ยงจากชุบฮัต จะทำให้ศาสนาของตนบริสุทธิ์
- ชุบฮัตคือเงินที่ปะปนระหว่างหะล้าลกับหะรอม
- การได้จากบุคคลที่มีทรัพย์สินทั้งหะล้าลและหะรอม เช่น ไปกินอาหารบ้านเขา
ถ้าส่วนมากของรายได้มาจากหะรอม (ทราบแน่ชัด) และแยกไม่ได้ว่าส่วนไหนหะล้าลส่วนไหนหะรอม ก็จำต้องหลีกเลี่ยง
- มี 2 ทัศนะ คือ หะรอมและมักรูหฺ อุละมาอฺส่วนมาเห็นว่าหะรอม
- ถ้าเป็นเพียงข้อสงสัย ไม่มีข้อมูลชัดเจนว่ารายได้เขาส่วนมากหะล้าลหรือหะรอม ยังไม่ถือว่าหะรอม
"อัศฮาบุนา" บรรดาอุละมาอฺในมัซฮับของเรา -- อิบนุร่อจับศึกษาและฟัตวาในแนวมัซฮับฮัมบะลี ในที่นี่จึงหมาย บรรดาอุละมาอฺในมัซฮับฮัมบะลี
- ขายที่ดินหรือให้เช่าที่ดิน เปิดร้านขายของซึ่งมีสิ่งหะรอมปะปน ?
وإنْ كان أكثرُ ماله الحلال ، جازت معاملته والأكلُ من ماله . وقد روى الحارث عن عليِّ أنَّه قال في جوائز السلطان : لا بأس بها ، ما يُعطيكم من الحلال أكثر مما يُعطيكم من الحرام . وكان النبيُّ - صلى الله عليه وسلم - وأصحابه يُعاملون المشركين وأهلَ الكتاب مع علمهم بأنَّهم لا يجتنبون الحرامَ كلَّه. وإنْ اشتبه الأمر فهو شبهة ، والورع تركُه . قال سفيان : لا يعجبني ذلك ، وتركه أعجب إليَّ . وقال الزُّهريُّ ومكحول : لا بأس أنْ يؤكل منه ما لم يعرف أنَّه حرامٌ بعينه ، فإنْ لم يُعلم في ماله حرام بعينه ، ولكنه علم أنَّ فيه شبهةً ، فلا بأس بالأكل منه ، نصَّ عليه أحمد في رواية حنبل .
ถ้าส่วนมากของทรัพย์สินหะล้าล ก็มีความสัมพันธ์กับเขาได้ กินจากทรัพย์สินเขาได้
ถ้าผู้ปกครองคนหนึ่งให้ทรัพย์สินแก่ชาวบ้าน รับได้ไหม ?
32.5 ท่านนบีและศ่อฮาบะฮฺ มีความสัมพันธ์กับมุชริกและอะฮฺลุลกิตาบในด้านธุรกิจ ซื้อขายกัน ทั้งๆที่รู้ว่าเขาไม่ได้หลีกเลี่ยงสิ่งหะรอมทั้งหมด (เช่น สุรา พนัน ริบา)
อิมามซุฟยาน อิบนุอุยัยนะฮฺ (ตาบิอีน) ถูกถามว่า คนที่ทรัพย์สินส่วนมากหะล้าล อีกส่วนหะรอม จะทำยังไง ? ท่านตอบว่า ฉันไม่ชอบ
อัซซุฮรี - ตราบใดที่หะรอมกับหะล้าลปะปนกัน แยกไม่ได้ แต่ส่วนมากหะล้าล ก็กินได้เลย แต่ถ้ารู้ชัดว่าส่วนไหนหะรอม ก็กินส่วนนั้นไม่ได้
وقال الإمام أحمد في المال المشتبه حلاله بحرامه : إنْ كان المالُ كثيراً ، أخرج منه قدرَ الحرام ، وتصرَّف في الباقي ، وإنْ كان المالُ قليلاً ، اجتنبه كلَّه ، وهذا لأنَّ القليل إذا تناول منه شيئاً ، فإنَّه تَبْعُدُ معه السلامةُ من الحرام بخلاف الكثير ،
ومن أصحابنا مَنْ حَمَل ذلك على الورع دُون التَّحريم ، وأباح التصرُّف في القليل والكثير بعد إخراج قدر الحرام منه ، وهو قولُ الحنفيَّة وغيرهم ، وأخذ به قومٌ مِنْ أهل الورع منهم بشرٌ الحافي .
ومن أصحابنا مَنْ حَمَل ذلك على الورع دُون التَّحريم ، وأباح التصرُّف في القليل والكثير بعد إخراج قدر الحرام منه ، وهو قولُ الحنفيَّة وغيرهم ، وأخذ به قومٌ مِنْ أهل الورع منهم بشرٌ الحافي .
อิมามอะหมัด - ทรัพย์สินที่ปะปนหะล้าลหะรอม ถ้าทรัพย์สินจำนวนน้อยก็ให้ศ่อดะเกาะฮฺไป แต่ถ้าจำนวนมาก ก็ให้หักส่วนที่สงสัยว่าหะรอมออกไป แล้วนำที่เหลือมาใช้
43.3
- ทำงานราชการ เงินเดือนที่ได้รับ มีบางส่วนมาจากดอกเบี้ย ?
- ทำงานบริษัทที่มีรายได้ปะปน รับได้ไหม ?
- การอยู่ในสังคมที่ปะปนหะล้าล-หะรอม ต้องชั่งน้ำหนักในการวางตัวในสถานการณ์ต่างๆ
- สังคมมหาวิทยาลัย บรรยากาศส่วนมากหะรอม แต่ได้ความรู้ จะชั่งอย่างไร ?
1.0 สรุป ถ้าทรัพย์สินปะปน ส่วนมากหะรอม แต่แยกไม่ได้
ทัศนะ 1 ก็กะเอาส่วนหะรอมแล้วหักออกไป นำส่วนที่เหลือมาใช้ได้ -- รุกเศาะฮฺ ทัศนะที่อนุโลม
ทัศนะ 2 ให้หลีกเลี่ยงทั้งหมด อย่าไปยุ่ง -- อาศิมะฮฺ ทัศนะที่เคร่งครัด
1.05
المال المحرم غير المعروف عينه
ทรัพย์สินหะรอม(เป็นส่วนมาก) และไม่สามารถเจาะจงว่าส่วนไหนหะรอม (เมื่อเขาเชิญไปทานอาหารที่บ้าน ไปกินได้ไหม ?)
- อุละมาอฺมีทัศนะว่าไม่ให้ไปกิน
- และมีทัศนะสมัยสะลัฟที่อนุโลมให้กินได้ เมื่อเขาเชิญไปทานอาหารที่บ้านเขา (มีรายละเอียดและเหตุผล)
- ไม่ไปกิน, หรือไปกินและตักเตือน
ورخَّص قومٌ من السَّلف في الأكل ممن يعلم في ماله حرام ما لم يعلم أنّه من الحرام بعينه، كما تقدَّم عن مكحولٍ والزُّهريِّ . وروي مثلُه عن الفُضيل بن عياض وروي في ذلك آثارٌ عن السَّلف ، فصحَّ عن ابن مسعود أنَّه سُئِلَ عمَّن له جارٌ يأكلُ الرِّبا علانيةً ولا يتحرَّجُ من مالٍ خبيثٍ يأخُذُه يدعوه إلى طعامه ، قال : أجيبوهُ ، فإنَّما المَهْنأُ لكم والوِزْرُ عليه . وفي رواية أنَّه قال : لا أعلمُ له شيئاً إلاّ خبيثاً أو حراماً ، فقال : أجيبوه . وقد صحح الإمام أحمد هذا عن ابن مسعود ، ولكنَّه عارضه بما رُوي عنه أنَّه قال : الإثم حَوَازُّ القلوب. وروي عن سلمان مثلُ قولِ ابنِ مسعود الأول ، وعن سعيد بن جبير ، والحسن البصري ، ومُورِّق العِجلي ، وإبراهيم النَّخعي ، وابنِ سيرين وغيرهم ، ومتى علم أنَّ عينَ الشيء حرامٌ ، أُخِذَ بوجه محرم ، فإنَّه يحرم تناولُه ، وقد حَكى الإجماعَ على ذلك ابنُ عبد البرِّ وغيرُه ، وقد رُوي عن ابن سيرين في الرجل يُقضى من الربا ، قال : لا بأس به ، وعن الرجل يُقضى من القمار قال : لا بأس به ، خرَّجه الخلال بإسناد صحيح ، ورُوي عن الحسن خلاف هذا ، وأنَّه قال : إنَّ هذه المكاسب قد فسدت ، فخذوا منها شبه المضطَر . وذهب إسحاق بنُ راهويه إلى ما رُوي عن ابن مسعود وسلمانَ وغيرِهما منَ الرُّخصة ، وإلى ما رُوي عَنِ الحسنِ وابنِ سيرين في إباحةِ الأخذ مما يقضي من الرِّبا والقمار ، نقله عنه ابنُ منصور .
وعارض المروي عن ابن مسعود وسلمان ، ما روي عن أبي بكر الصدِّيق أنَّه أكل طعاماً ثم أخبر أنَّه من حرام ، فاستقاءه . والآثار بذلك موجودة في كتاب " الأدب " لحُمَيد بن زَنجويه ، وبعضها في كتاب " الجامع " للخلال ، وفي مصنفي عبد الرزاق وابن أبي شيبة وغيرهم .
- คนนึงยืมเงินจากเรา แล้วเอาเงินดอกเบี้ยมาใช้เรา รับได้ไหม ?
- Printer-friendly version
- Log in to post comments
- 113 views
