العز بن عبد السلام.. بائع الملوك จุดยืนของผู้รู้ต่อผู้นำที่อธรรม,
เคาะวาริจญฺ ไม่เป็นธรรมและไร้ความเมตตา, ชัยคฺรอบีอฺ อัลมัดคอลี, อิควานมุสลิมีน,
คนมีเวลาว่างจะไม่ทำอะไรดี คนดีไม่ควรมีเวลาว่าง, ผลงานของคนดีปรากฏกับคนดี ผลงานของคนไม่ดีปรากฏกับคนเลว
"จงเชื่อฟังและปฏิบัติตามผู้นำ..."
وخرّج الخلال في كتاب " الإمارة " من حديث أبي أمامة قال : أمرَ النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم أصحابَه حينَ صلَّوا العشاء : (( أنِ احشُدوا ، فإنَّ لي إليكم حاجةً )) فلمّا فرغ مِنْ صلاةِ الصُّبح ، قال : (( هل حشدتم كما أمرتكم ؟ )) قالوا : نعم ،
قال : (( اعبدوا الله، ولا تُشركوا به شيئاً، هل عقلتم هذه؟ )) ثلاثاً، قلنا: نعم، قال: (( أقيموا الصَّلاةَ، وآتوا الزَّكاة ، هل عقلتم هذه ؟ )) ثلاثاً . قلنا : نعم ، قال : (( اسمعوا وأطيعوا )) ثلاثاً ، (( هل عقلتم هذه ؟ )) ثلاثاً ، قلنا : نعم ، قال : فكنَّا نرى أنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم سيتكلَّم كلاماً طويلاً ، ثم نظرنا في كلامه ، فإذا هو قد جمع لنا الأمر كلَّه .
หนังสือ "อัลอิมาเราะฮฺ" (การปกครอง) ของอัลค็อลลาล (ลูกศิษย์ของอิมามอะหมัด) มีหะดีษรายงานโดยอบีอุมามะฮฺว่า
ละหมาดอิชาอฺแล้ว ท่านนบีเรียกศ่อฮาบะฮฺให้ชุมนุมหลังศุบฮิ เมื่อมาแล้วนบีถามว่า รวมตัวกันครบถ้วนไหม ศ่อฮาบะฮฺว่าครบแล้ว
ท่านนบีก็กล่าวว่า "พวกท่านทั้งหลายจงสักการะอัลลอฮฺองค์เดียว อย่าบูชาสิ่งอื่นจากอัลลอฮฺ จงอย่าตั้งภาคีกับพระองค์, พวกท่านเข้าใจเรื่องนี้ไหม ?" นบีถามสามครั้ง ศ่อฮาบะฮฺก็ตอบว่า ครับ
ท่านนบีก็กล่าวต่อว่า "จงดำรงซึ่งการละหมาด บริจาคซะกาต, พวกท่านเข้าใจเรื่องนี้ไหม ?" นบีถามสามครั้ง ศ่อฮาบะฮฺก็ตอบว่า "ครับ"
ท่านนบีก็กล่าวต่อว่า "จงเชื่อฟังและปฏิบัติตามผู้นำ (3 ครั้ง), พวกท่านเข้าใจเรื่องนี้ไหม ?" นบีถามสามครั้ง ศ่อฮาบะฮฺก็ตอบว่า "เข้าใจครับ"
พวกเรารอ นึกว่าท่านนบีจะพูดยาว นบีพูดเพียงเท่านี้ แต่มีเนื้อหาเข้มข้น เป็นกิจการที่รวบรวมหลักการศาสนาทั้งปวง
-- หะดีษนี้มีนักรายงานที่มีปัญหา หะดีษฎ่ออีฟ แต่เนื้อหาใช้ได้
وبهذين الأصلين وصَّى النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم في خطبته في حجة الوداع أيضاً ، كما خرَّج الإمامُ أحمد والترمذي من رواية أمِّ الحصين الأحمسية ، قالت : سمعتُ رسول الله صلى الله عليه وسلم يخطُبُ في حَجّةِ الوداع ، فسمعتُه يقول : (( يا أيُّها النَّاسُ ، اتَّقوا الله ، وإنْ أُمِّرَ عليكم عبدٌ حبشيٌّ مجدَّعٌ ، فاسمعوا له وأطيعوا ما أقام فيكم كتاب الله )) . وخرَّج مسلم منه ذكرَ السمعِ والطاعة .
2 เรื่องนี้ (เชื่อฟังและปฏิบัติตามผู้นำ) นบีสอนในคุฏบะฮฺฮัจอำลาว่า "โอ้มนุษย์เอ๋ย จงยำเกรงอัลลอฮฺ แม้ว่าบุคคลที่จะถูกแต่งตั้งนั้นเป็นทาส, คนผิวดำ*, พิการหากเขาดำรงกิตาบุลลอฮฺและซุนนะฮฺ ก็จงเชื่อฟังเขา"
*ชาวอาหรับจาฮิลียะฮฺ ค่อนข้างชาตินิยมและแบ่งชนชั้นชัดเจน
وخرَّج الإمام أحمد والترمذي أيضاً من حديث أبي أُمامة ، قال : سمعتُ رسولَ الله صلى الله عليه وسلم يخطُبُ في حَجَّةِ الوداع ، يقول : (( اتَّقوا الله ، وصلُّوا خمسَكُم ، وصوموا شهركم ، وأدُّوا زكاة أموالكم ، وأطيعوا ذا أمركم ، تدخُلُوا جنَّةَ ربِّكم )) ، وفي روايةٍ أخرى أنَّه قال : (( يا أيُّها النَّاس ، إنَّه لا نبيَّ بعدي ، ولا أمَّةَ بعدكم )) وذكر الحديث بمعناه .
นบีสอนในคุฏบะฮฺฮัจอำลาว่า "จงยำเกรงอัลลอฮฺ จงละหมาดห้าเวลา ถือศีลอดเดือนของพวกท่าน มอบซะกาตของทรัพย์สินพวกท่าน และจงเชื่อฟังผู้นำของท่าน (แล้ว)พวกท่านจะเข้าสวรรค์"
-- นบีสอนให้เชื่อฟังผู้นำหลายครั้ง แสดงว่ามีความสำคัญ
وفي " المسند " عن أبي هريرة ، عن النَّبيِّ ، قال : (( من لقِيَ الله لا يشركُ به شيئاً ، وأدّى زكاةَ مالهِ طيِّبةً بها نفسُه محتسباً ، وسمع وأطاع ، فله الجنَّة ، أو دخل الجنَّة )) .
ท่านนบี ﷺ "ใครได้พบอัลลอฮฺโดยไม่ตั้งภาคีกับพระองค์, บริจาคทานด้วยความเต็มใจและหวังผลบุญจากอัลลอฮฺ และเชื่อฟังผู้นำแล้ว เขามีสิทธิเข้าสวรรค์"
وقوله صلى الله عليه وسلم: (( وإنْ تأمَّرَ عليكم عبدٌ )) ، وفي روايةٍ : (( حبشي )) هذا مما تكاثرت به الرِّوايات عن النَّبيِّ ، وهو مما اطلع عليه النَّبيُّ صلى الله عليه وسلم من أمرِ أُمته بعده ، وولاية العبيد عليهم ،
- อัลลอฮฺให้นบีรู้ว่าจะมีเรื่องนี้เกิดขึ้นจริง คือทาสขึ้นเป็นผู้นำ (ในยุคอิบนุร่อจับนี่เอง) ยุคศตวรรษที่ 5 ผู้นำอาหรับเลือกทาสมาทำงานในวังทั้งบริหารและรับใช้ในวัง จนมีตำแหน่งราชการกันมากมาย ภายหลังก็ได้กบฏขึ้นมาเป็นผู้นำทั้งที่ยังเป็นทาส (ยังไม่ได้ไถ่ตัวเป็นไท)
- อัลอิซซฺ อับดุสสลาม เป็นอุละมาอฺที่มีชื่อเสียงในยุคที่ผู้นำเป็นทาส (อียิปต์ ชาม คาบสมุทรอาหรับ) เริ่มมีสงครามครูเสด จึงเก็บภาษีเพิ่มเพื่อซื้ออาวุธ อัลอิซซฺไม่อนุญาตให้ขึ้นภาษี เพราะคลังยังมีทาส(หมายถึงบรรดาผู้นำและรัฐมนตรี)เป็นทรัพย์สมบัติ (เจ้าของคือบัยตุ้ลมาล) ให้ขายทาสก่อน จึงต้องขาย แต่สุลต่านเป็นผู้ซื้อเอง -- อัลอิซซฺ จึงได้ฉายาว่า "ผู้ที่ขายกษัตริย์"
وفي " صحيح البخاري " عن أنس ، عن النَّبيِّ ، قال : (( اسمعوا وأطيعوا ، وإنِ استُعمِلَ عَلَيكُمْ عبدٌ حبشيٌّ ، كأنَّ رأسه زبيبةٌ )) .
25.22 ท่านนบี ﷺ "จงเชื่อฟังเถิด แม้ว่าผู้ถูกแต่งตั้งเป็นผู้นำนั้นเป็นคนผิวดำ แม้เสมือนใบหน้าเขาเป็นลูกเกด (ผิวดำ) ก็จงเชื่อฟัง"
وفي " صحيح مسلم " عن أبي ذر رضي الله عنه قال : إن خليلي صلى الله عليه وسلم أوصاني أن أسمع وأطيع ، ولو كان عبدا حبشيا مجدع الأطراف . والأحاديث في هذا المعنى كثيرة جدا .
อบูซัร "ที่รักของฉัน(ท่านนบี) สั่งเสียฉันให้เชื่อฟังผู้นำ แม้ว่าจะเป็นทาสผิวดำพิการ"
ولا ينافي هذا قوله صلى الله عليه وسلم : لا يزال هذا الأمر في قريش ما بقي في الناس اثنان ، وقوله : الناس تبع لقريش ، وقوله : الأئمة من قريش ، لأن ولاية العبيد قد تكون من جهة إمام قرشي ، ويشهد لذلك ما خرجه الحاكم من حديث علي رضي الله عنه ، عن النبي صلى الله عليه وسلم ، قال : الأئمة من قريش أبرارها أمراء أبرارها ، وفجارها أمراء فجارها ، ولكل حق ، فآتوا كل ذي حق حقه ، وإن أمرت عليكم قريش عبدا حبشيا مجدعا ، فاسمعوا له وأطيعوا ، وإسناده جيد ولكنه [ ص: 120 ] روي عن علي موقوفا ، وقال الدارقطني : هو أشبه .
وقد قيل : إن العبد الحبشي إنما ذكر على وجه ضرب المثل وإن لم يصح وقوعه ، كما قال : من بنى مسجدا ولو كمفحص قطاة .
-- หะดีษเหล่านี้ไม่ขัดกับที่นบีบอกว่า "กิจการนี้(การปกครอง เป็นผู้นำ) ต้องอยู่ในตระกูลกุร็อยชฺ แม้จะเหลือเพียงสองคนในตระกูลก็ตาม" เพราะการแต่งตั้งผู้นำในสังคม ก็อาจเกิดจากค่อลีฟะฮฺสูงสุด(กุร้อยชฺ)ในพื้นที่นั้น...
- "แม้ว่าจะเป็นทาสผิวดำพิการ" -- เป็นการยกตัวอย่าง เช่นเดียวกับหะดีษที่นบีบอกว่า "ใครสร้างมัสจิดพื้นที่เท่านกกอฏอวางไข่ (นกตัวเล็ก) อัลลอฮฺจะสร้างวังในสวรรค์ให้เขา" -- แต่ไม่มีมัสจิดที่มีขนาดเท่านี้
34.30
--- สรุปปรัชญาอิสลามในการเชื่อฟังผู้นำ ---
ผู้นำที่ถูกแต่งตั้งมี 2 ประเภท
1- ได้รับแต่งตั้งโดยชอบธรรม จากระบบชูรอ จากประชาชน ผู้ใหญ่ผู้รู้ในสังคมเห็นชอบ
-- อิสลามมีเงื่อนไขของคนเลือกและคนที่ถูกเลือก ไม่ได้ให้ทุกคนมีสิทธิเลือกผู้นำ
- ประชาธิปไตย ?
- รูประบอบการปกครองในอิสลาม ที่สำคัญที่สุดคือต้องมีชูรอ การปรึกษาหารือ ไม่เผด็จการ และต้องมีผลในทางปฏิบติ
-----------------------------
وقوله صلى الله عليه وسلم : فمن يعش منكم بعدي ، فسيرى اختلافا كثيرا ، فعليكم بسنتي وسنة الخلفاء الراشدين المهديين من بعدي ، عضوا عليها بالنواجذ .
ท่านนบีกล่าวต่อไปว่า "...เพราะแท้จริงผู้ใดที่จะมีอายุยืนนานภายหลังที่ฉันเสียชีวิตไปแล้ว เขาจะพบการเปลี่ยนแปลงอย่างมากมาย ดังนั้นพวกท่านทั้งหลายจงยึดมั่นในซุนนะฮฺ(แนวทาง)ของฉัน และแนวทางของผู้นำ(เคาะลีฟะฮฺ)ที่จะมาหลังฉัน ซึ่งมีความปรีชาและได้รับคำแนะนำจากอัลลอฮฺตะอาลา, และจงกัดมันด้วยฟันกราม(ยึดมั่นอย่างหนักแน่น)..."
--------------------------
هذا إخبار منه صلى الله عليه وسلم بما وقع في أمته بعده من كثرة الاختلاف في أصول الدين وفروعه ، وفي الأقوال والأعمال والاعتقادات ، وهذا موافق لما روي عنه من افتراق أمته على بضع وسبعين فرقة ، وأنها كلها في النار إلا فرقة واحدة ، وهي من كان على ما هو عليه وأصحابه ، وكذلك في هذا الحديث أمر عند الافتراق والاختلاف بالتمسك بسنته وسنة الخلفاء الراشدين من بعده ، والسنة : هي الطريقة المسلوكة ، فيشمل ذلك التمسك بما كان عليه هو وخلفاؤه الراشدون من الاعتقادات والأعمال والأقوال ، وهذه هي السنة الكاملة ، ولهذا كان السلف قديما لا يطلقون اسم السنة إلا على ما يشمل ذلك كله ، وروي معنى ذلك عن الحسن والأوزاعي والفضيل بن عياض .
ท่านนบีบอกเรื่องที่เกิดขึ้นในอนาคตว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงมากมาย สอดคล้องกับหะดีษที่นบีบอกว่า "ประชาชาติของฉันจะแตกเป็น 70 กว่าจะพวก..." -- เมื่อเห็นการเปลี่ยนแปลงมากมาย ให้ยึดมั่นแนวทางของท่านและศ่อฮาบะฮฺ ในเรื่องความเชื่อ การปฏิบัติ คำพูด
-- นิยามของ "ซุนนะตี" หรือ "อัซซุนนะฮฺ" --
- บรรดาสลัฟใช้คำว่า "อัซซุนนะฮฺ" กับ "วิถีชีวิตที่ตามนบีและศ่อฮาบะฮฺ"
- อัซซุนนะฮฺ คือแนวทางที่ใช้เดิน คือแนวทางของนบีและศ่อฮาบะฮฺ โดยเฉพาะคุละฟาอฺรอชิดูน นั่นคือซุนนะฮฺที่สมบูรณ์
وكثير من العلماء المتأخرين يخص اسم السنة بما يتعلق بالاعتقادات ، لأنها أصل الدين ، والمخالف فيها على خطر عظيم ، وفي ذكر هذا الكلام بعد الأمر بالسمع والطاعة لأولي الأمر إشارة إلى أنه لا طاعة لأولي الأمر في طاعة [ ص: 121 ] الله ، كما صح عنه أنه قال : إنما الطاعة في المعروف .
อุละมาอฺยุคหลังมากมาย จะใช้ "อัซซุนนะฮฺ" กับความเชื่อ(อะกีดะฮฺ)เท่านั้น (ไม่รวมภาคปฏิบัติของเขา) ถ้าอะกีดะฮฺตรงนบีและศ่อฮาบะฮฺ ก็ถือว่าอยู่ในแนวทางซุนนะฮฺ ถ้าเขาปฏิบัติอุตริกรรมบางประการ ก็ยังถือว่าอยู่ในแนวซุนนะฮฺ
- ความเชื่อ(อะกีดะฮฺ)เรื่องเล็กๆ ที่ผิดเพี้ยนบางประการ ถือว่ายังอยู่ในแนวซุนนะฮฺ เชคตัวอย่าง
- อะชาอิเราะฮฺตีความคุณลักษณะของอัลลอฮฺบางประการ ถือว่ายังอยู่ในแนวซุนนะฮฺ
- ค่อวาริจ - ไม่เป็นธรรม ไม่มีเมตตา ในการตัดสินบุคคล
- ความเลยเถิดในการตัดสินคนออกจากแนวซุนนะฮฺ ที่เกิดขึ้นสังคม
- ความเข้าใจคลาดเคลื่อนในการเชื่อฟังผู้นำ
- การสร้างความสามัคคีในสังคม
وفي " المسند " عن أنس أن معاذ بن جبل قال : يا رسول الله ، أرأيت إن كان علينا أمراء لا يستنون بسنتك ، ولا يأخذون بأمرك ، فما تأمر في أمرهم ؟ فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : لا طاعة لمن لم يطع الله عز وجل .
- Printer-friendly version
- Log in to post comments
- 148 views
