พี่น้องผู้ศรัทธาที่เคารพทั้งหลายครับ อัสสลามุอลัยกุมวะเราะหฺมะตุลลอฮิวะบะเราะกาตุฮฺ 

ในบรรดาการกระทำที่เราได้สะสมในทุกวันทุกคืนก็จะมีการทำอิบาดะฮฺ มีการกระทำความดีสะสมผลบุญเพื่อเป็นเสบียงในวันกิยามะฮฺ และเป็นคำสั่งสอนของพระผู้เป็นเจ้าต่อท่านนบีมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ให้มีศักยภาพในการทำความดี พัฒนาตัวเองให้มีความสามารถทำสิ่งที่เป็นคุณธรรมเป็นอิบาดะฮฺอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าหากว่าเรายืนยันในการขอความช่วยเหลือจากอัลลอฮฺ ซุบฮานะฮูวะตะอาลา 

เราได้พูดถึงการที่ขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮฺให้เรามีความสามารถขยันทำอิบาดะฮฺ อัลลอฮฺ ซุบฮานะฮูวะตะอาลา ก็สอนให้ท่านนบีขอดุอาอ์ให้มีความสามารถในการทำความดีกับมนุษย์ ให้พัฒนาตัวเองให้มีศักยภาพในการทำความดี หลีกเลี่ยงความชั่วซึ่งจะเป็นบทเรียนสำหรับประชาชาติโดยทั่วไป
ในหะดีษที่บันทึกโดยอิมามอะหฺมัด จากอิบนุอับบาส ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ได้พูดและกล่าวถึงคำสั่งสอนของอัลลอฮฺที่มีต่อท่านว่า

يا محمد إذا صليت فقل (اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ، وَتَرْكَ الْمُنْكَرَاتِ، وَحُبَّ الْمَسَاكِينِ، وَأَنْ تَغْفِرَ لِي، وَتَرْحَمَنِي، وَتَتُوبَ عَلَيَّ، وَإِذَا أَرَدْتَ بِعِبَادِكَ فِتْنَةَ فَاقْبِضْنِي إِلَيكَ غَيْرَ مَفْتُون )

“โอ้อัลลอฮฺ ขอพระองค์ทรงโปรดให้ฉันกระทำความดี และละทิ้งความชั่ว ให้ฉันรักต่อบรรดาผู้ขัดสน
ขอพระองค์ทรงอภัยโทษแก่ฉัน ทรงประทานความเมตตาแก่ฉัน และให้ฉันกลับเนื้อกลับตัว
และหากว่าพระองค์ทรงประสงค์ที่จะทดสอบบ่าวของพระองค์ ก็ขอได้โปรดยึดวิญญาณของฉันก่อนที่จะตกในฟิตนะฮฺเหล่านั้น

บทเรียนที่เราสามารถนำมาจากดุอาอ์บทนี้คือการที่อัลลอฮฺสอนให้ท่านนบีมีความผูกพันกับพระผู้เป็นเจ้า มีความต้องการความช่วยเหลือจากอัลลอฮฺ นั่นคือความรู้สึกที่มุอฺมินทุกคนต้องพยายามตระหนัก เราอยู่กันเองไม่ได้ ทำอิบาดะฮฺด้วยความฉลาดของตนเองไม่ได้ อาศัยความสามารถของตนเองไม่ไหว ต้องพยายามตระหนักว่าความช่วยเหลือจากอัลลอฮฺเป็นเรื่องสำคัญมากในชีวิตของเราเป็นสิ่งที่เราต้องการ และต้องมีความรู้สึกว่าทุกสิ่งทุกอย่างย่อมจะไม่สำเร็จ ไม่บรรลุเป้าหมาย ถ้าอัลลอฮฺไม่ช่วยเหลือ เพราะฉะนั้นการขอดุอาอ์วิงวอนขอต่ออัลลอฮฺให้พระองค์นั้นทรงช่วยเหลือเราในทุกกิจกรรม ในทุกเรื่อง นั่นคืออุปนิสัยของมุอฺมิน

มุอฺมินมักจะมีความรู้สึกว่าจะมีความจำเริญ ความสันติ ความเมตตา ความสำเร็จ ตราบใดที่ยังผูกพันอยู่กับอัลลอฮฺ โดยเฉพาะด้วยการขอดุอาอ์ เพราะฉะนั้นอัลลอฮฺ ซุบฮานะฮูวะตะอาลา จึงสอนท่านนบีว่า โอ้มุฮัมมัด เมื่อท่านได้ละหมาดแล้ว ท่านก็จงกล่าวว่า “โอ้อัลลอฮฺข้าพระองค์ขอต่อพระองค์ท่านให้ข้าพระองค์มีความสามารถกระทำความดี” 
การวิงวอนดุอาอ์แบบนี้จะบ่งบอกว่าการทำความดีไม่ได้ขึ้นอยู่กับเราแต่อยู่ที่ว่าอัลลอฮฺจะช่วยเหลือ จะอนุมัติให้เรากระทำความดีหรือไม่ต่างหาก ฉะนั้นการที่เราขอความช่วยเหลือจากพระองค์จึงเป็นการพัฒนาหรือการเอื้ออำนวยให้เรามีศักยภาพในการกระทำความดี 

แม้กระทั่งการหลีกเลี่ยงจากความชั่วหรือสิ่งเลวร้ายเราก็ต้องรับการสนับสนุนจากอัลลอฮฺ “และขอให้ฉันมีศักยภาพในการหลีกเลี่ยงหรือละทิ้งความชั่ว” การทำความดีและละเว้นความชั่วถือเป็นลักษณะที่ยิ่งใหญ่ที่มุอฺมินจะได้ในโลกนี้ การที่เขามีคุณธรรม กระทำความดี ชอบทำความดี มีความปรารถนาที่จะทำอิบาดะฮฺ จะทำสิ่งที่เป็นผลบุญในวันกิยามะฮฺ

ต่อมาก็เป็นการขอความช่วยเหลือในการทำความดีบางประการแบบมีรายละเอียด “และขอให้ฉันมีความรักต่อบรรดาคนขัดสนยากจน (มิสกีน-มะสากีน)” ถือเป็นการสร้างอุปนิสัยอันดีของมุอฺมินอย่างมั่นคง อุปนิสัยที่จะทำให้มุอฺมินนั้นกระทำความดีโดยธรรมชาติ เป็นนิสัยโดยไม่ต้องฝืนความรู้สึก กระทำความดีเพราะต้องการทำความดีโดยนิสัย 

นี่คือสิ่งที่ท่านนบีขอต่อพระผู้เป็นเจ้า คือขอให้ท่านนบีรักบรรดาคนยากจนขัดสน เราจะสังเกตว่ามีบางครั้งเราจะบริจาคให้คนยากจนขัดสนแต่เรายังมีความรู้สึกรังเกียจหรือไม่ชอบหรือรำคาญพวกเขา นี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นจริง ๆ แต่การที่จะรักพวกเขาตามที่ขอดุอาอ์นั้นหมายความว่า เมื่อเราทำความดีกับพวกเขาก็จะเป็นไปด้วยความปรารถนาดี ด้วยนิสัยที่ดี นั่นเป็นผลบุญมหาศาลแน่นอน และการที่เราจะรักคนยากจนขัดสนได้นั้นก็ต้องมีการฝึกอบรม มีการพยายาม ถ้าหากว่าเราบริจาคโดยรังเกียจ โดยไม่มีนิสัยรักคนมิสกีน เราก็จะขาดผลบุญขาดความสวยงามในการกระทำความดีหรือเรียกว่าขาดศิลปะแห่งคุณธรรม 

ความดีที่เราะกระทำนั้นภายนอกก็จะเป็นความดีประการหนึ่งแต่รายละเอียดที่เกี่ยวกับความดีนั้นขึ้นอยู่กับศิลปของมุอฺมินในการทำความดี ซึ่งศิลปะในการทำความดีก็ขึ้นอยู่กับนิสัยของเขา ความสามารถหรือศักยภาพของเขา บางคนบริจาคให้มิสกีนในขณะที่ใบหน้าของเขานั้นบ่งบอกว่าไม่อยากจะให้ ไม่อยากจะบริจาค เมื่อให้แล้วก็อย่ามาอีก แต่บางคนบริจาคโดยที่เขายิ้มให้ แสดงความยินดี มีถ้อยคำที่สวยงามให้ด้วย นั่นก็เป็นศิลปะแห่งคุณธรรม ยิ่งกว่านั้นถ้าบริจาคให้คนมิสกีนอย่างดี ยิ้มให้ แสดงความยินดี และในจิตใจของเขาก็ยังมีความรักความปรารถนาดีนั่นเป็นสิ่งที่สวยงามที่จะทำให้คุณธรรมของเราหรือบรรดาการกระทำดีของเรานั้นมีผลบุญอย่างมหาศาล

“และขอพระองค์ทรงอภัยโทษแก่ข้าพระองค์ เมตตาต่อข้าพระองค์ และช่วยเหลือและตอบรับการเตาบะฮฺ (กลับเนื้อกลับตัว) ของข้าพระองค์”  นี่ขนาดท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ที่ได้รับการอภัยโทษจากอัลลอฮฺอยู่แล้วดังที่อัลลอฮฺตรัสไว้ในอัลกุรอาน

إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُّبِينًا ‎﴿١﴾‏ لِّيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَيَهْدِيَكَ صِرَاطًا مُّسْتَقِيمًا ‎﴿٢﴾‏
ความว่า “แท้จริงเราได้ให้ชัยชนะแก่เจ้าซึ่งเป็นชัยชนะอย่างชัดแจ้ง เพื่ออัลลอฮฺจะได้ทรงอภัยโทษความผิดของเจ้าที่ได้ล่วงไปแล้วและที่จะเกิดขึ้นภายหลังและจะทรงให้ความโปรดปรานของพระองค์ครบสมบูรณ์แก่เจ้าและทรงชี้แนะทางแก่เจ้าคือทางอันเที่ยงตรง” (อัลฟัตหฺ อายะฮฺที่ 1-2)

อัลลอฮฺทรงให้อภัยโทษต่อท่านนบีทั้งความผิดในอดีตและอนาคต เปรียบเสมือนว่าท่านนบีไม่มีความผิด แต่ท่านนบีก็ยังวิงวอนดุอาอ์ให้อัลลอฮฺอภัยโทษแก่ท่าน นั่นก็เป็นคำสั่งสอนให้เราขยันให้มากกว่าท่านนบีในการขอดุอาอ์เหล่านี้ การที่อัลลอฮฺทรงให้อภัยโทษ ทรงเมตตา ทรงช่วยเหลือให้เรามีความสามารถเตาบะฮฺนั่นเป็นการสร้างศักยภาพและการสร้างอีหม่านที่มั่นคง ตราบใดที่มุอฺมินรับความอภัยโทษ รับความเมตตา รับความสนับสนุนจากพระผู้เป็นเจ้าให้เตาบะฮฺกลับเนื้อกลับตัวอยู่ตลอดเวลาก็หมายความว่ามุอฺมินนั้นจะอยู่ในสภาพที่บริสุทธิ์เสมอและนั่นจะทำให้อีหม่านของมุอฺมินนั้นอยู่ในสภาพที่มั่นคง

“และเมื่อพระองค์ประสงค์ที่จะทดสอบบรรดาบ่าวของพระองค์ด้วยฟิตนะฮฺหนึ่งฟิตนะฮฺใด ก็ขอพระองค์ได้ยึดวิญญาณของข้าพระองค์ก่อนที่ข้าพระองค์จะตกอยู่ในฟิตนะฮฺเหล่านั้น” หมายความว่าถ้ามีสถานการณ์ที่อัลลอฮฺกำหนดว่าจะเป็นการทดสอบ ทดลองบรรดาผู้ศรัทธา ก็ขอให้ตัวเรานั้นเสียชีวิตก่อนจะตกในสภาวะที่อีหม่านเสื่อมถอยหรือสิ้นสุดไป หมายถึงขอให้รักษาอีหม่านของฉันให้สมบูรณ์ก่อนที่ฉันจะเสียชีวิตไป

วัสสลามุอะลัยกุมวะเราะหฺมะตุลลอฮิวะบะเราะกาตุฮฺ

เรียบเรียงจาก สู่อีมานที่มั่นคง ครั้งที่ 74, ชัยคฺริฎอ อะหมัด สมะดี
ผู้เรียบเรียง อบูซัยฟุลลอฮฺ